banner89

banner88

"Gebze kirkit kilimini" yaşatmak için evinin çatısını müzeye dönüştürdü

KÜLTÜR-SANAT 15.01.2022, 11:19
"Gebze kirkit kilimini" yaşatmak için evinin çatısını müzeye dönüştürdü

Kocaeli'nin Gebze ilçesinde yaşayan 56 yaşındaki ev hanımı Ümran Yavaş Tepecik, unutulmaya yüz tutan yöresel kilim dokumacılığını yaşatmak için evinin çatısında "mini müze" oluşturdu.


Tepecik, makine halılarının çıkması ve köyden kente göçle halkın dokumacılığını bıraktığı Gebze'ye özgü kirkit kilimini gelecek nesillere aktarmak için harekete geçti.

Kırsal Duraklı Mahallesi'ndeki evinin çatı katında sembolik bir müze oluşturan Tepecik, burada geçmişte dokunan kilimlerle dokumacılıkta kullanılan yün ve keten ipliği, çıkrık, iğ ve kirmen gibi pek çok malzemeyi sergiliyor.

Geleneksel ahşap tezgahta kilim dokunmaya devam eden Tepecik, geçmişte yöre kadınlarının kilim dokurken okuduğu mani ve türküleri seslendiriyor.

"Kültürel mirası gün yüzüne çıkarmaya uğraşıyorum"

Ümran Yavaş Tepecik, doğup büyüdüğü Gebze'nin en önemli kültürel miraslarından biri olan kirkit kilimini yaşatmak ve gelecek nesillere aktarmak için gönüllü olarak çalıştığını söyledi.

Geçmişi yüz yıllar öncesine dayanan kirkit kiliminin makine halıları çoğalmadan önce yöre insanın günlük hayatında önemli bir yere sahip olduğunu dile getiren Tepecik, bu kilimlerin keten veya yün ipinden dokunduğunu kaydetti.

Tepecik, yaklaşık 7 yıldan beri bu kültürel mirası gün yüzüne çıkarmaya uğraştığını vurgulayarak, "Çevremizde yaşlılarımız yavaş yavaş ahirete irtihal ediyor. En azından annelerimizden öğrenelim, deftere, kitaba yazalım ve bu şekilde yaşatmaya uğraşalım diyerek yola çıktım. Halen sağ olan annemden desenleri öğrendikten sonra eski bir tezgah aldım. Kilimi yaşatmaya, dokumaya çalışıyorum. Hedefim, destek alabilirsem veya kendi imkanlarım el verirse kilimhane açmak. İnşallah gelecek nesillere de aktarabiliriz." diye konuştu.

"Büyük kilimler 1-1,5 ayda dokunur"

Bir kilimin tezgahtan çıkma süresinin ebatlarına göre değiştiğini anlatan Tepecik, "Evimizin baş köşesine, has odamıza serdiğimiz büyük kilimlerimiz ortalama 1-1,5 ayda dokunur. Onlar evin en özel odalarına serilir. Bir de yaygılarımız var, kanat kilimlerimiz var; onlar da daha çabuk dokunabilir. 15-20 günde dokunanı var. Kışın çok hızlı dokunur. Yaz aylarında bağ bahçe işleri olduğu için yavaş dokunur." ifadelerini kullandı.

Tepecik, kilimin dokuma sürecinden bahsederek şunları kaydetti:

"Öncelikle tezgahımız hazırlanır, çözgüsü çözülür. Kilimi dokumak için iki çeşit ipimiz olur; yün ve keten ipi. Keten iplerimiz tarladan yoğurulur, harmanla dövülür, sapı derede ıslanır, mengenezden geçirilir. Sonra topraklarla dövülür kılçığı çıkar, tarakla taranır, çıkrıkla işlenir ipler. Daha sonra bu işlenen ipler önce suya bastırılarak rengi açılır, beyaz hale gelir. Ona göre kurutulur, yumak haline getirilerek dokunmaya hazır olur. Yün ip de koyundan kesilip yıkanıyor. Daha sonra o da taraklarda taranıyor, iğle işlenip yumak haline geliyor. En son yine aynı şekilde kazanlarda kök boyalarla boyanarak, kurutulup dokuma aşamasına geçilir."

İplik hazırlandıktan sonra ahşap tezgahta dokunacak kilimin çözgüsünün yapıldığını ve desenin oturtulduğunu aktaran Tepecik, "Gebze yöresinde en meşhur olan melik örgülü desenimiz var. Bir de normal çubuk örgü desenimiz bulunuyor. Günümüzde en çok kullanılan çeşitler bunlar." dedi.

Tepecik, çok fazla olmasa da kilim dokumayı öğrenmek isteyenlerin olduğunu fakat fazla pazarı olmadığı için insanların çekindiğini dile getirerek, "Eskiden ipini kendimiz yapıyorduk, ketenimizi kendimiz çıkartıyorduk, yünümüzü kendimiz eğiriyorduk. Şimdi ip temini konusunda sıkıntı var, eskiden böyle sıkıntılarımız yoktu." diye konuştu.

Yorumlar (0)
15
kapalı
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Galatasaray 34 93
2. Fenerbahçe 34 89
3. Trabzonspor 34 58
4. Beşiktaş 35 54
5. Başakşehir 34 52
6. Alanyaspor 35 49
7. Kasımpasa 34 49
8. Rizespor 35 49
9. Sivasspor 34 48
10. Antalyaspor 34 45
11. A.Demirspor 34 41
12. Kayserispor 34 40
13. Ankaragücü 35 39
14. Samsunspor 34 39
15. Karagümrük 34 36
16. Konyaspor 34 36
17. Gaziantep FK 34 34
18. Hatayspor 34 33
19. Pendikspor 34 30
20. İstanbulspor 34 16
Takımlar O P
1. Eyüpspor 32 72
2. Göztepe 32 66
3. Sakaryaspor 32 57
4. Kocaelispor 32 55
5. Ahlatçı Çorum FK 32 55
6. Bodrumspor 32 53
7. Boluspor 32 50
8. Bandırmaspor 32 47
9. Gençlerbirliği 32 47
10. Erzurumspor 32 44
11. Keçiörengücü 32 39
12. Manisa FK 32 37
13. Ümraniye 32 37
14. Şanlıurfaspor 32 34
15. Tuzlaspor 32 34
16. Adanaspor 32 33
17. Altay 32 15
18. Giresunspor 32 7
Takımlar O P
1. Arsenal 36 81
2. M.City 34 79
3. Liverpool 35 75
4. Aston Villa 35 67
5. Tottenham 34 60
6. M. United 34 54
7. Newcastle 34 53
8. Chelsea 34 51
9. Bournemouth 36 49
10. West Ham United 35 49
11. Wolves 35 46
12. Brighton 34 44
13. Fulham 35 43
14. Crystal Palace 35 40
15. Everton 36 37
16. Brentford 35 35
17. Nottingham Forest 35 26
18. Luton Town 36 26
19. Burnley 35 24
20. Sheffield United 35 16
Takımlar O P
1. Real Madrid 33 84
2. Barcelona 33 73
3. Girona 33 71
4. Atletico Madrid 33 64
5. Athletic Bilbao 34 61
6. Real Sociedad 33 51
7. Real Betis 33 49
8. Valencia 33 47
9. Villarreal 33 45
10. Getafe 34 43
11. Osasuna 33 39
12. Deportivo Alaves 33 38
13. Sevilla 33 38
14. Las Palmas 33 37
15. Rayo Vallecano 33 34
16. Mallorca 33 32
17. Celta Vigo 33 31
18. Cadiz 33 26
19. Granada 33 21
20. Almeria 33 14
Kocaeli Haberleri